INNOpomorze Uwolnij ideę! Open your mind!

Własność intelektualna jako narzędzie zwiększania innowacyjności przedsiębiorstw

W gospodarce opartej na wiedzy kluczową rolę odgrywają prawa własności intelektualnej chroniące różnego rodzaju wytwory intelektu, takie jak: utwory, wynalazki, znaki towarowe, wzory użytkowe, wzory przemysłowe, stanowiące rezultat działalności innowacyjnej przedsiębiorstw. System praw własności intelektualnej, stanowi prawne narzędzie ochrony nowatorskich rozwiązań i rekompensatę za nakłady poniesione na działalność innowacyjną. Z jednej strony wyłączny charakter praw własności intelektualnej gwarantuje podmiotowi, na rzecz którego zostało udzielone takie prawo, monopol w zakresie korzystania z danego dobra na rynku i daje możliwość przeciwstawiania się korzystaniu z tego dobra bez jego zgody przez inne podmioty. Z drugiej strony, prawa własności intelektualnej, jako prawa o charakterze majątkowym, mogą być przedmiotem obrotu gospodarczego. Przedsiębiorca posiadający gwarantowane prawnie „władztwo” nad chronionym rozwiązaniem może samodzielnie decydować o jego komercyjnej eksploatacji, w tym przenosić na inne podmioty prawo własności intelektualnej lub udzielać innym przedsiębiorstwom odpłatnej zgody na korzystanie z chronionego rozwiązania (tzw. licencji), czy też wykorzystać takie prawa jako aport w nowo zakładanej spółce. 

Z uwagi na rosnącą rolę praw własności intelektualnej w działalności przedsiębiorstw, podejmowane są liczne inicjatywy mające na celu zwiększenie uświadomienia podmiotom działającym na rynku, jakie korzyści płyną z ochrony wytworów niematerialnych i właściwej strategii zarządzania własnością intelektualną.

Przykładem działań na rzecz mikro małych i średnich przedsiębiorstw, którego celem jest promowanie praw własności intelektualnej wśród MŚP, w tym zachęcanie ich do uzyskiwania praw własności przemysłowej jest Działanie 5.4 Zarządzanie własnością intelektualną, Podziałanie 5.4.2. „Upowszechnianie wiedzy na temat własności intelektualnej”, w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Przykładem projektu finansowanego ze źródeł budżetu tego Poddziałania jest projekt „Własność intelektualna jako narzędzie zwiększania innowacyjności i konkurencyjności przedsiębiorstw”, realizowany przez Uniwersytet Jagielloński, Instytut Prawa Własności Intelektualnej.

Celem działań podejmowanych w ramach projektu jest zwiększanie świadomości przedsiębiorstw z sektora MŚP w zakresie roli i znaczenia praw własności intelektualnej w ich codziennej działalności, a także uświadomienie zarządzającym przedsiębiorstwami, że prawa własności intelektualnej firmy stanowią kapitał, pozwalający na uzyskanie konkurencyjnej pozycji na rynku.

W trakcie trwającego od marca 2009 r. projektu, zrealizowane zostało kilka cieszących się dużym zainteresowaniem seminariów poświęconych różnym zagadnieniom związanym z prawami własności intelektualnej w działalności przedsiębiorstw. W ramach projektu opracowana została także seria poradników dla przedsiębiorstw, poświęconych praktycznym problemom związanym z zarządzaniem własnością intelektualną w przedsiębiorstwach z różnych sektorów rynku. Następujące poradniki w wersji elektronicznej dostępne są za pośrednictwem strony projektu, znajdującej się pod adresem: www.ip.uj.edu.pl:

• „Ochrona własności intelektualnej w sektorze odzieżowo-tekstylnym”
• „Własność intelektualna w działalności promocyjno-reklamowej”
• „Własność intelektualna w działalności gospodarczej on-line”
• „Własność intelektualna w branży informatycznej”
• „Umowy w prawie własności intelektualnej”
• „Zarządzanie własnością intelektualną”
• „Twórczość pracownicza w przedsiębiorstwie”
• „Ochrona innowacyjnych rozwiązań w przedsiębiorstwie”

Na stronie tej dostępne są także wszystkie numery wydawanego w ramach projektu IP-Biuletynu, zawierającego aktualne praktyczne informacje na temat własności intelektualnej.

Justyna Ożegalska-Trybalska
Instytut Prawa Własności Intelektualnej UJ