INNOpomorze Uwolnij ideę! Open your mind!

Uzyskanie patentu jest ważne dla wszystkich tworzących nowe produkty i technologie, zabezpiecza bowiem przed nieuczciwą konkurencją i utratą ewentualnych korzyści materialnych. Ochrona własności intelektualnej, w tym również przemysłowej, jest również konieczna dla prawidłowego rozwoju innowacyjnej gospodarki opartej na wiedzy. Czy twórcy nowych rozwiązań, technologii i wynalazków mają świadomość jakie korzyści daje korzystanie z systemu ochrony własności przemysłowej w Polsce?

Źródło: Gdyńskie Centrum Innowacji

Patent jest prawem wyłącznym udzielanym twórcy na jego wynalazek. Oznacza to, że opatentowany wynalazek nie może być używany, wytwarzany, rozpowszechniany czy sprzedawany bez zgody właściciela patentu. Patent daje właścicielowi wyłączne prawo do zarobkowego lub zawodowego korzystania z wynalazku na terytorium obowiązywania patentu. Ochrona patentowa jest ograniczona czasowo i trwa maksymalnie 20 lat licząc od daty zgłoszenia. Po tym okresie wynalazek staje się dobrem publicznym i jest dostępny do użytku komercyjnego. Patent jest prawem terytorialnym i jest ograniczony do terytorium państwa lub regionu, w którym został udzielony. Dokonanie zgłoszenia wynalazku do opatentowania również za granicą daje twórcy rozszerzenie zakresu działania. Powinno ono nastąpić przed upływem 12 miesięcy od daty pierwszego zgłoszenia wynalazku do opatentowania.

Ochrona patentowa obejmuje wynalazki nowe, które nadają się do przemysłowego wykorzystania, posiadają poziom wynalazczy i są rozwiązaniami o charakterze technicznym.

Patentować można:

• konstrukcje
• urządzenia lub ich części
• sposoby wytwarzania
• formy lub reakcje chemiczne

Ochrona patentowa nie obejmuje:

• odkryć i teorii naukowych oraz metod matematycznych
• wynalazków jedynie o charakterze estetycznym
• planów, zasad i metod działalności umysłowej i gospodarczej
• gier
• oprogramowania do maszyn cyfrowych
• przedstawienia informacji
• wynalazków, których wykorzystanie byłoby sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami
• odmian roślin lub ras zwierząt oraz czysto biologicznych sposobów hodowli roślin lub zwierząt
• sposobów leczenia ludzi i zwierząt metodami chirurgicznymi lub terapeutycznymi oraz sposobów diagnostyki stosowanych na ludziach lub zwierzętach

Patenty są udzielane przez krajowe urzędy ds. własności przemysłowej. W Polsce jest to Urząd Patentowy Rzeczpospolitej Polskiej lub od 2004r. Europejski Urząd Patentowy, jeśli w zgłoszeniu patentu europejskiego wskazana została Polska.

Posiadanie patentu nie gwarantuje sukcesu komercyjnego, jednakże patent znacznie zwiększa możliwości uzyskania korzyści z wynalazku. Uzyskanie patentu jest ważnym krokiem do udanej komercjalizacji wynalazku na rynku krajowym, a także międzynarodowym. Ponadto posiadacz patentu ma zawsze możliwość sprzedaży praw patentowych lub też udzielenia licencji na produkcję wg patentu. Korzyści z opatentowanego wynalazku czerpie zarówno twórca jak i społeczeństwo. Wynalazca w zamian za ochronę patentową zobowiązany jest do ujawnienia społeczeństwu swojego wynalazku. Dostępność tej wiedzy przyczynia się do powstawania nowych rozwiązań wpływających na postęp naukowo-techniczny, a tym samym na dalszy rozwój innowacyjności w gospodarce. Ochrona patentowa z założenia ma się przyczyniać do rozwoju wynalazków.

W czasach gospodarki opartej na wiedzy patent jest ważnym narzędziem wykorzystywanym przez przedsiębiorstwa w działalności gospodarczej. Dzięki ochronie patentowej przedsiębiorstwo może uzyskać:

• silną pozycję na rynku oraz przewagę konkurencyjną
• wyższe dochody lub zwrot nakładów inwestycyjnych
• dodatkowy dochód z licencji lub przeniesienia praw
• dostęp do technologii poprzez licencję wzajemną
• dostęp do nowych rynków
• zwiększenie pewności obrotu związane z pozycją monopolistyczną właściciela patentu na konkretny wynalazek
• możliwość pozyskiwania kapitału
• silne narzędzie do podjęcia kroków prawnych przeciwko naruszającym patent

Korzyści z patentowania swoich wynalazków odnoszą również naukowcy i są to:

• rozwój zawodowy, gdyż patent jest zaliczany do dorobku naukowego
• możliwość sprzedaży praw patentowych
• możliwość zawierania umów licencyjnych
• prestiż i satysfakcja

Obecnie w Polsce jest dobry czas na patentowanie wynalazków. W 2008r. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego uruchomiło program „Patent PLUS – wsparcie patentowania wynalazków”, który wspiera patentowanie wynalazków w jednostkach naukowych. Fundusze na ochronę patentową można również pozyskać z Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 w ramach poddziałania 1.3.2 „Wsparcie ochrony własności przemysłowej tworzonej w jednostkach naukowych” oraz poddziałania 5.4.1 „Wsparcie na uzyskanie/realizację ochrony własności przemysłowej”.

W województwie pomorskim potrzebne informacje nt. patentowania można uzyskać w Regionalnym Ośrodku Informacji Patentowej znajdującym się w Pomorskim Parku Naukowo-Technologicznym w Gdyni oraz w Regionalnym Centrum Informacji Patentowej, od marca 2009r. włączonym w strukturę Biblioteki Głównej Politechniki Gdańskiej.

TROCHĘ HISTORII PATENTOWANIA

Czy wiesz, że:

• Najprawdopodobniej pierwszym krajem, w którym przyznano patent była Anglia. Angielski rzemieślnik flamandzkiego pochodzenia John z Utynam, otrzymał 3 kwietnia 1449r. od króla Henryka VI oficjalne pismo nadające mu 20 letni monopol na produkcję w Anglii szkła witrażowego. Pismo miało charakter listu otwartego potwierdzającego publiczne przyznanie przywileju.
• Pierwszym człowiekiem, który uzyskał specjalną ochronę prawną dla swego wynalazku był włoski architekt Filippo Brunelleschi. W 1421 r. Rada Miejska Florencji przyznała mu na 3 lata monopol na przewożenie ładunków po rzece Arno łodziami jego konstrukcji.
• Początki prawodawstwa patentowego sięgają 1474r. kiedy to została wprowadzona Ustawa Wenecka, według której twórca uzyskiwał 10 letnią ochronę na swój wynalazek.
• 28 grudnia 1918r. powstał Urząd Patentowy Rzeczpospolitej Polskiej, a 10 listopada 1919r. Polska przystąpiła do Konwencji Paryskiej o ochronie własności przemysłowej.
• 30 maja 1924r. Urząd Patentowy Rzeczpospolitej Polskiej przyznał pierwszy patent na przyrząd do odpylania drobnego węgla.

CIEKAWOSTKI

• W 2008r. w Amerykańskim Urzędzie Patentowym najwięcej patentów, bo aż 4186, zarejestrował koncern IBM, na drugim miejscu znalazł się Samsung z ok. 3,5 tys., a na trzecim Canon z ok.2,1 tys. patentów.
• Firma Microsoft posiada już 10 tys. patentów na rynku amerykańskim.

Przydatne linki:
http://www.uprp.pl
http://pl.espacenet.com
http://www.rzecznikpatentowy.org.pl
http://www.winnova.pl
http://www.ppnt.gdynia.pl
http://www.bp.pg.gda.pl
http://google.com/patents
http://www.epo.org
http://www.wipo.int
http://www.FreePatentsOnline.com